Sankcje za brak zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych obejmują przede wszystkim odpowiedzialność administracyjną podmiotu zobowiązanego za niewykonanie obowiązków wynikających z ustawy AML. Celem tych sankcji jest zapewnienie aktualności i wiarygodności danych ujawnianych w rejestrze.
Zgodnie z ustawą AML podmiot, który nie dokona zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego lub nie zaktualizuje danych w ustawowym terminie, może zostać ukarany karą pieniężną do 1 000 000 zł. Wysokość kary nie jest jednak automatyczna – organ uwzględnia okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności charakter i wagę naruszenia, czas jego trwania, stopień zawinienia oraz działania podjęte w celu usunięcia nieprawidłowości.
Odrębną kwestią jest odpowiedzialność osoby dokonującej zgłoszenia. Zgłoszenie do CRBR zawiera oświadczenie o prawdziwości przekazywanych danych składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Oznacza to, że świadome przekazanie nieprawdziwych informacji może prowadzić do odpowiedzialności na podstawie przepisów Kodeksu karnego.
W praktyce najczęstszymi przyczynami wszczęcia postępowań są:
- niedokonanie pierwszego zgłoszenia do CRBR,
- brak aktualizacji danych po zmianach właścicielskich,
- błędne ustalenie beneficjenta rzeczywistego,
- zgłoszenie niezgodne z rzeczywistą strukturą kontroli,
- przekroczenie ustawowego terminu na dokonanie zgłoszenia.
Warto pamiętać, że ujawnienie danych w Krajowym Rejestrze Sądowym nie zastępuje obowiązku zgłoszenia do CRBR. Są to dwa odrębne obowiązki wynikające z różnych przepisów prawa.
W praktyce przedsiębiorcy powinni wdrożyć procedury pozwalające na bieżące monitorowanie zmian w strukturze właścicielskiej i strukturze kontroli. Pozwala to ograniczyć ryzyko naruszenia obowiązków ustawowych oraz uniknąć dotkliwych sankcji finansowych.
Podstawa prawna
- art. 153 ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
- art. 233 § 6 Kodeks karny