Bezskuteczność czynności prawnej oznacza, że dokonana czynność nie wywołuje określonych skutków prawnych wobec wskazanych osób albo do czasu spełnienia ustawowych przesłanek. W przeciwieństwie do nieważności nie oznacza to, że czynność nie istnieje lub jest od początku wadliwa.
Prawo cywilne wyróżnia kilka rodzajów bezskuteczności, w szczególności:
- bezskuteczność zawieszoną,
- bezskuteczność względną,
- bezskuteczność wobec określonych osób.
Przykładem bezskuteczności zawieszonej jest czynność dokonana przez osobę o ograniczonej zdolności do czynności prawnych bez wymaganej zgody przedstawiciela ustawowego. Do czasu potwierdzenia czynność nie wywołuje pełnych skutków prawnych.
Innym przykładem jest tzw. skarga pauliańska. W takim przypadku umowa pozostaje ważna pomiędzy jej stronami, jednak może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, który został pokrzywdzony wskutek dokonanej czynności.
Różnica pomiędzy nieważnością a bezskutecznością ma istotne znaczenie. Umowa nieważna nie wywołuje skutków wobec nikogo, natomiast czynność bezskuteczna może pozostawać w pełni ważna pomiędzy stronami, a jedynie nie wywoływać określonych skutków wobec innych podmiotów lub do czasu spełnienia dodatkowych wymagań. W sporach sądowych prawidłowe ustalenie, czy dana czynność jest nieważna czy jedynie bezskuteczna, ma zasadniczy wpływ na sposób dochodzenia ochrony prawnej oraz rodzaj przysługujących roszczeń.