Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji w sprawach cywilnych. Nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy ani ponownej ocenie dowodów, lecz kontroli prawidłowości stosowania prawa przez sądy. Innym nadzwyczajnym środkiem ochrony prawnej jest skarga konstytucyjna, która ma jednak odmienny charakter i podstawy zastosowania.
Skarga kasacyjna może zostać wniesiona wyłącznie w przypadkach określonych w przepisach i tylko z ustawowo wskazanych podstaw. Nie przysługuje w każdej sprawie – Kodeks postępowania cywilnego przewiduje liczne ograniczenia, m.in. dotyczące wartości przedmiotu zaskarżenia oraz rodzaju sprawy.
Sprawy wniesione w drodze skargi kasacyjnej rozpoznaje Sąd Najwyższy. Jeżeli uzna on, że skarga jest zasadna, może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania albo – w określonych przypadkach – samodzielnie orzec co do istoty sprawy.
Kto może wnieść skargę kasacyjną?
Skargę kasacyjną może wnieść strona postępowania, jednak – co do zasady – musi zostać ona sporządzona i podpisana przez profesjonalnego pełnomocnika, czyli adwokata lub radcę prawnego. Obowiązek ten określany jest jako przymus adwokacko-radcowski.
Czym skarga kasacyjna różni się od apelacji?
Najważniejsza różnica polega na tym, że apelacja przysługuje od wyroku sądu pierwszej instancji i prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy. Skarga kasacyjna dotyczy natomiast prawomocnych orzeczeń i koncentruje się przede wszystkim na ocenie prawidłowości wykładni oraz stosowania prawa.