Automatyczne umorzenie udziałów, określane w Kodeksie spółek handlowych jako umorzenie udziałów w razie ziszczenia się określonego zdarzenia, polega na wygaśnięciu udziałów bez konieczności podejmowania odrębnej uchwały zgromadzenia wspólników. Podstawowym warunkiem zastosowania tej instytucji jest zamieszczenie odpowiednich postanowień w umowie spółki. Powinna ona precyzyjnie wskazywać zdarzenie powodujące umorzenie oraz zasady ustalenia wynagrodzenia należnego wspólnikowi.
Przykładami zdarzeń mogą być śmierć wspólnika, utrata określonych kwalifikacji zawodowych, ustanie stosunku prawnego łączącego wspólnika ze spółką lub inne okoliczności uzgodnione przez wspólników, o ile nie są sprzeczne z ustawą ani naturą stosunku spółki. Istotą automatycznego umorzenia jest to, że skutek w postaci wygaśnięcia udziałów następuje z chwilą ziszczenia się zdarzenia określonego w umowie spółki. Uchwała zgromadzenia wspólników nie jest w takim przypadku wymagana, choć w praktyce konieczne może być podjęcie czynności porządkujących, takich jak aktualizacja księgi udziałów czy zgłoszenie zmian do Krajowego Rejestru Sądowego.
Automatyczne umorzenie jest stosunkowo rzadko wykorzystywane w praktyce. Występuje przede wszystkim w spółkach rodzinnych oraz przedsięwzięciach typu joint venture, gdzie wspólnicy chcą z góry określić skutki wystąpienia określonych zdarzeń.