Oświadczenie beneficjenta rzeczywistego to dokument, w którym klient lub osoba reprezentująca dany podmiot potwierdza informacje dotyczące beneficjenta rzeczywistego oraz struktury własnościowej lub struktury kontroli. Dokument ten jest wykorzystywany przez instytucje obowiązane jako element realizacji obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Ustawa AML nie przewiduje jednolitego wzoru oświadczenia ani nie nakłada obowiązku posługiwania się określonym formularzem. Każda instytucja obowiązana może opracować własny wzór dokumentu, dostosowany do prowadzonej działalności oraz poziomu ryzyka związanego z klientami.
Typowe oświadczenie obejmuje informacje dotyczące:
- danych identyfikacyjnych klienta,
- beneficjenta lub beneficjentów rzeczywistych,
- sposobu sprawowania kontroli nad podmiotem,
- struktury właścicielskiej,
- aktualności przekazywanych informacji,
- zobowiązania do poinformowania o zmianie danych.
Należy podkreślić, że samo oświadczenie nie zwalnia instytucji obowiązanej z obowiązku samodzielnej identyfikacji i weryfikacji beneficjenta rzeczywistego. Stanowi ono jedynie jedno ze źródeł informacji wykorzystywanych w procesie stosowania środków bezpieczeństwa finansowego.
W praktyce uzyskanie oświadczenia ułatwia wykazanie, że instytucja obowiązana dochowała należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków AML. Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku kontroli prowadzonej przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej lub innych organów nadzorczych.