W pierwszej kolejności pamiętać trzeba, że wysokość ustalonych przez sąd w wyroku lub na mocy ugody alimentów może ulec zmianie. O tym, kiedy można starać się o obniżenie alimentów i jak złożyć pozew o obniżenie alimentów mowa będzie w dalszej części wpisu.
Spis treści:
- Kiedy można starać się o obniżenie alimentów?
- Pozew o obniżenie alimentów – co warto wiedzieć przed złożeniem?
- Pozew o obniżenie alimentów z datą wsteczną?
- FAQ – Jak uzyskać obniżenie alimentów
Kiedy można starać się o obniżenie alimentów?
Aby rozważać w ogóle możliwość obniżenia alimentów musi wpierw zostać wydany wyrok ustalający ich wysokość. Do obniżenia alimentów może dojść poprzez złożenie pozwu do sądu. Warunkiem obniżenia jest udowodnienie przed sądem, że możliwości zarobkowe osoby zobowiązanej do płacenia alimentów uległy pogorszeniu lub sytuacja finansowa osoby otrzymującej świadczenie alimentacyjne poprawiła się.
Zgodnie bowiem z art. 135 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej krio) „zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Natomiast stosownie do art. 138 krio „W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”. To właśnie ten przepis jest podstawą do zmiany obowiązku alimentacyjnego.
Poprzez zmianę stosunków rozumieć należy zmianę istotnych okoliczności z punktu widzenia przesłanek obowiązku alimentacyjnego i jego zakresu o których to mowa w art. 133 krio oraz 135 krio. Należy przy tym pamiętać, że zmiana stosunków powinna mieć charakter istotny oraz trwały.
Jak złożyć pozew o obniżenie alimentów – kluczowe informacje
Pozew o obniżenie alimentów może wnieść osoba zobowiązana do płacenia alimentów. Oczywiście, w jej imieniu może dokonać tego również profesjonalny pełnomocnik – adwokat lub radca prawny. Pozew wraz z odpisem dla strony przeciwnej wysyłamy pocztą, listem poleconym lub składamy w biurze podawczym sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego do otrzymywania alimentów.
W pozwie należy wskazać wysokość dotychczas płaconych alimentów oraz zaznaczyć czy obowiązek alimentacyjny wynika z orzeczenia sądu czy też z umowy zawartej z uprawnionym. Ponadto w pozwie o obniżenie alimentów wskazać trzeba wartość przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu sporu to w tym przypadku różnica między zasądzoną kwotą alimentów a żądaną przez powoda ich obniżką za okres 12 miesięcy. Opłata sądowa od pozwu wynosi 5 % wartości przedmiotu sporu, nie mniej jednak niż 30 złotych.
Pozew o obniżenie alimentów musi także zawierać powody dla których żądanie obniżenia alimentów, w naszym przekonaniu jest zasadne. Należy wskazać czy doszło do zmniejszenia możliwości zarobkowych zobowiązanego lub zmniejszenia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego.
Zmniejszenie możliwości zarobkowych zobowiązanego
Najczęstszymi powodami zmniejszenia możliwości zarobkowych zobowiązanego do płacenia alimentów będzie wystąpienie następujących sytuacji:
– długotrwałe leczenie spowodowane wypadkiem lub chorobą;
– konieczność ponoszenia kosztów leczenia lub rehablilitacji;
– utrata pracy będącej podstawowym źródłem dochodu (przyczyny zwolnienia nie mogą byżć zależne od zobowiązanego);
– kolejne małżeństwo i powstanie w związku z tym nowych obowiązków majątkowych (utrzymywanie małżonka lub dzieci małżonka);
– urodzenie się zobowiązanemu kolejnego dziecka.
Zmniejszenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego
Natomiast do okoliczności uzasadniających obniżenie alimentów z powodu zmniejszenia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego zaliczyć można:
– podjęcie przez uprawnionego do otrzymywania alimentów pracy zarobkowej;
– wstąpienie przez uprawnionego w związek małżeński;
– uzyskanie stypendium naukowego;
– uzyskanie nieposiadanego wcześniej majątku (np. w postaci darowizny lub spadku).
Oczywiście nie są to wszystkie okoliczności uzasadniające zmianę obowiązku alimentacyjnego a jedynie przykłady najczęściej występujące przy tego typu sprawach. Należy także pamiętać , że w niektórych sytuacjach, nawet wystąpienie jednej ze wskazanych powyżej przyczyn nie będzie powodowało że nasze żądanie obniżenia alimentów zostanie uznane za zasadne. Wskazane w pozwie okoliczności uzasadniające zmianę stosunków każdorazowo oceniać będzie sąd.
Pozew o obniżenie alimentów – co warto wiedzieć przed złożeniem?
Sprawy o obniżenie alimentów, jak wiele innych spraw prowadzonych przed sądem, trwają z reguły bardzo długo. Co za tym idzie, zobowiązany przez cały czas trwania postępowania, będzie musiał płacić alimenty w dotychczas ustalonej kwocie. Warto zatem pamiętać o możliwości zabezpieczenia roszczenia na czas trwania sprawy w sądzie.
Dodatkowo warto wiedzieć, że można żądać przed sądem obniżenia alimentów z datą wsteczną i to nawet na kilka lat wstecz.
W pozwie warto powołać kilku świadków, którzy potwierdzą okoliczności uzasadniające nasze żądanie. Niezbędne może okazać się również dołączenie dokumentów na potwierdzenie wskazanych w pozwie okoliczności. Trzeba pamiętać, że dla sądu liczą się tylko dowody dotyczące zmian jakie miały miejsce od wydania ostatniego wyroku. Sąd nie będzie zatem brał pod uwagę argumentów, które już raz oceniał podczas sprawy sądowej.
Jeśli poszukujesz dodatkowych informacji na temat obniżenia alimentów, skontaktuj się z kancelarią a przeanalizujemy Twoją sytuację i przedstawimy możliwości działania.
Pozew o obniżenie alimentów z datą wsteczną?
Wielu rodziców, którzy utracili dochody lub ich sytuacja finansowa uległa pogorszeniu, zastanawia się, czy można złożyć pozew o obniżenie alimentów z datą wsteczną – tak, aby sąd uwzględnił zmianę jeszcze sprzed dnia wniesienia pozwu.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, sąd może obniżyć alimenty z datą wsteczną, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach. Wynika to z art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Oznacza to, że jeśli pogorszenie sytuacji majątkowej nastąpiło wcześniej – np. kilka miesięcy przed wniesieniem pozwu – sąd może obniżyć alimenty również za ten wcześniejszy okres, jeśli zostanie to odpowiednio udowodnione.
W praktyce oznacza to, że osoba domagająca się obniżenia alimentów powinna przedstawić dowody potwierdzające moment pogorszenia sytuacji, np.:
- utratę pracy lub spadek wynagrodzenia (świadectwo pracy, zaświadczenie z ZUS, PIT),
- długotrwałą chorobę uniemożliwiającą pracę (dokumentacja medyczna),
- zwiększone wydatki na inne zobowiązania rodzinne (np. nowe dziecko, kredyt, leczenie).
Warto jednak pamiętać, że sąd nie obniży alimentów automatycznie od dnia pogorszenia sytuacji, jeśli strona nie przedstawi wystarczających dowodów lub nie wykaże, że wcześniej nie mogła złożyć pozwu. Co do zasady, sądy przyjmują, że obniżenie obowiązuje od dnia wniesienia pozwu, ale dopuszczają możliwość cofnięcia skutków wstecz, gdy istnieją ku temu uzasadnione okoliczności.
Pozew o obniżenie alimentów z datą wsteczną jest zatem możliwy jednak stosowany w wyjątkowych sytuacjach.
FAQ – Jak uzyskać obniżenie alimentów
1. Czy mogę wnioskować o obniżenie alimentów, jeśli nie było wcześniej wyroku sądu?
Nie. Warunkiem wszczęcia postępowania o obniżenie alimentów jest istnienie wyroku lub ugody, która ustaliła dotychczasową wysokość alimentów.
2. Jakie zmiany w mojej sytuacji mogą uzasadniać obniżenie alimentów?
Najczęściej sąd uznał za wystarczające zmiany takie jak: utrata pracy lub znaczące zmniejszenie dochodu zobowiązanego, ciężka choroba, narodziny kolejnego dziecka, lub – po stronie uprawnionego – podjęcie pracy, uzyskanie majątku lub stypendium.
3. Czy mogę żądać obniżenia alimentów z datą wsteczną?
Tak – możliwe jest żądanie obniżenia alimentów za okres sprzed wniesienia pozwu, jeżeli zmiana sytuacji finansowej lub potrzeb wystąpiła wcześniej i zostanie odpowiednio udokumentowana.
4. Ile wynosi opłata sądowa od pozwu o obniżenie alimentów?
Opłata sądowa wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, nie mniej jednak niż 30 zł. Wartość przedmiotu sporu stanowi różnicę między dotychczasową kwotą alimentów a kwotą, o którą wnioskuje strona, za okres 12 miesięcy.
5. Czy mogę samodzielnie złożyć pozew o obniżenie alimentów, czy powinienem skorzystać z prawnika?
Pozew można złożyć samodzielnie, jednak sprawy alimentacyjne często wymagają dogłębnej znajomości orzecznictwa i wiedzy dowodowej. Skorzystanie z prawnika zwiększa szanse powodzenia i może pomóc w skutecznej argumentacji oraz przygotowaniu materiału dowodowego.
6. Czy można wnieść odwołanie od pozwu o obniżenie alimentów?
Tak, ale nie jest to odwołanie od pozwu, lecz odpowiedź na pozew.
Strona, przeciwko której został wniesiony pozew o obniżenie alimentów, ma prawo przedstawić swoje stanowisko i dowody w odpowiedzi na pozew — w terminie wyznaczonym przez sąd. W odpowiedzi można wskazać, dlaczego żądanie obniżenia alimentów jest nieuzasadnione lub w jakim zakresie powinno zostać oddalone.
Natomiast odwołanie (apelację) można wnieść dopiero od wyroku sądu pierwszej instancji, jeżeli rozstrzygnięcie nie jest satysfakcjonujące dla jednej ze stron. Termin na złożenie apelacji wynosi 14 dni od doręczenia uzasadnienia wyroku.
